Vrouwengeschiedenis per week
Week 30
21 juli - 27 juli 2008
Zomerspecial 1: Alida Withoos
Het is zomer en tuinen en parken staan weer in volle bloei. Al eeuwenlang hebben mensen kennis over bloemen en planten verzameld en vastgelegd. Met de opkomst van meer wetenschappelijke onderzoeksmethoden werd de plantkunde een serieuze wetenschap: de botanie. Meer nog dan andere wetenschappen stond de botanie open voor vrouwen. Daarom in deze zomerspecial aandacht voor een aantal vrouwen die zich op verschillende manieren bezighielden met botanie.
Om bloemen te bestuderen is het belangrijk dat ze worden vastgelegd, zo zijn ze het hele jaar te bekijken en niet alleen in de zomer. Meer dan drie eeuwen geleden hielden zich in Nederland meerdere vrouwen bezig met het schilderen van bloemen. Maria Sibylla Merian en haar dochters aan het einde van de zeventiende eeuw bijvoorbeeld. En haar tijdgenote Rachel Ruysch (zie de links hieronder).
In dezelfde periode was ook Alida Withoos actief. Er is niet veel bekend over deze schilderes. Ze werd geboren rond 1661 in Amersfoort als dochter van de schilder Matthias Withoos. Samen met haar acht broers en zussen kreeg ze schilderles van haar vader. Het gezin woonde sinds 1672 in Hoorn, een plaats waar op dat moment meer bloemschilders actief waren. Binnen dit netwerk had Alida onder andere contact met bovengenoemde Maria Sibylla Merian.
Een grote opdrachtgever van Alida was de Amsterdamse Hortus. Voor deze plantentuin werkte ze onder andere aan een atlas met daarin 420 aquarellen, de Moninckx-Atlas. Daarin werden allerlei nieuw aangevoerde planten van verre continenten afgebeeld. Onder de vele kunstenaars die aan deze Atlas werkten waren trouwens nog meer vrouwen.
Over Alida Withoos werd in 2000 een tentoonstelling gehouden. De site van deze tentoonstelling is nog steeds in de lucht. Lees daar verder om meer over Alida en haar tijdgenotes te weten te komen (zie de links hieronder).
In 2009 publiceerde Rosita Steenbeek Ander licht, een historische roman over de schildersfamilie Withoos in de zeventiende eeuw (link naar een boekensite).
Meer weten?
Uitgebreide site over Alida Withoos, haar familie en vrouwen in de botanie
(de pop-up geeft de mooiste weergave)
Over vrouwen in de botanische wetenschap
Over vrouwen en botanie in Canada
Er is een studie verschenen over de relatie tussen botanie en het denken over vrouwen
Alida Withoos in het Digitaal Vrouwenlexicon
Overzicht van tekeningen die Alida maakte voor de Hortus van Amsterdam
De Moninckx-Atlas is ook online te bekijken
Eerder op deze site:
Maria Sibylla Merian en haar dochters
Rachel Ruysch
| Naar jaaroverzicht Naar de index |
